የክርስቲያኖች ሰንበት የሚል ሕግ አለ?


 ታሪክ፤
እሁድን እንደመንፈሳዊ የእረፍት ቀን መቁጠር ከመጀመሩ በፊት ቀደምት ሕዝቦች የፀሐይ ቀን አድርገው ያከብሩት ነበር። በእንግሊዝኛው/ Sun- day / የሚለው ቃል ትርጉም የሚያመለክተው ያንን ሲሆን መነሻ ስርወ ቃሉም  የአንግሎ ሳክሶን ቃል ከሆነው / sunnandei/ ከሚለው የመጣ ቃል ነው። ትርጉሙም የፀሀይ ቀን ነው።  እሁድ ወይም /ዮም ርሾን יום ראשון/ ማለት የሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን ማለት ነው። ዮም ርሾን እንደአንድ ቁጥር/ 1/  ሆኖም ያገልግላል። የአይሁድ ሰንበት፤ ሰባተኛው ቀን እንደመሆኑ መጠን የእሁድን የመጀመሪያ ቀን መሆንን ከአንድ ተነስተን ብንቆጥር ያረጋግጥልናል። ይህ የሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን/ እሁድ/ በጥንት ሮማውያን ዘንድ ከሥራ ሁሉ የእረፍት ቀን ሆኖም አገልግሏል። ቆስጠንጢኖስ ንጉሥ መጋቢት 10/ 313 ዓ/ም ይህንን ቀን የሮማውያን ግዛት እረፍት ቀን ይሆን ዘንድ በአዋጅ አጽድቆታል።  ስለእሁድ የመጀመሪያ ቀን መሆንና በጥንታዊው ስያሜ ዙሪያ ታሪካዊ ዳራውን በአጭሩ ካመላከትን መንፈሳዊ አመጣጡን ደግሞ በጥቂቱ እንመልከት።
1/ ሰባተኛ ቀን፤
ሰንበት የሚለው ቃል ከእብራይስጡ Shabbat (שַׁבָּת) ከሚለው ቃል የመጣ ሲሆን ቀጥተኛ ትርጉሙም ከድካም ማረፍ ወይም ሥራን ማቆም (to cease or to desist from exertion) ማለት ነው። ሰንበት እግዚአብሔር በብሉይ ኪዳን ለእስራኤል ከሰጠው አሥርቱ ትእዛዛት ውስጥ አንዱ ነው።
 ኦሪት ዘጸአት 20:8-11  የሰንበትን ቀን ትቀድሰው ዘንድ አስብ።ስድስት ቀን ሥራ ተግባርህንም ሁሉ አድርግ:: ሰባተኛው ቀን ግን ለእግዚአብሔር ለአምላክህ ሰንበት ነው አንተ፥ ወንድ ልጅህም፥ ሴት ልጅህም፥ ሎሌህም፥ ገረድህም፥ ከብትህም፥ በደጆችህም ውስጥ ያለ እንግዳ በእርሱ ምንም ሥራ አትሥሩ:: እግዚአብሔር በስድስት ቀን ሰማይንና ምድርን፥ ባሕርንም፥ ያለባቸውንም ሁሉ ፈጥሮ በሰባተኛው ቀን ዐርፎአልና ስለዚህ እግዚአብሔር የሰንበትን ቀን ባርኮታል ቀድሶታልም።
የቃሉ ትርጉምና እንዲሁም መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚናገረው ሰንበት ከድካምና ከሥራ ሰዎችና እንስሳት የሚያርፉበት የእረፍት ቀን ነው። በተለይ ከሰንበት ጋር ተያይዞ የተጠቀሱት ሎሌዎች፣ የቤት ሠራተኞች፣ ባሪያዎችና ከብቶች በዚያን ጊዜ እጅግ አድካሚ ሥራ ይሠሩና ይለፉ የነበሩ ናቸው። ሰለዚህ ሰንበት በመጀመሪያ ደረጃ እግዚአብሔር ከሠራው ሥራ በሰባተኛው ቀን እንዳረፈ ሁሉ ከሥራና ከድካም ማረፍ ጋር የተያያዘ ነው። ለዚህ ነው ሰውን ብቻ ሳይሆን የአምልኮ ፕሮግራም ማድረግ የማይችሉትን ከብቶችንም የሰንበት ትእዛዝ የሚያጠቃልለው።
ከዚህ በተጨማሪ ሰንበት በእግዚአብሔርና በእስራኤል ሕዝብ መካከል የተደረገ የምልክት ቃል ኪዳን ነው። እንደማናቸውም የብሉይ ኪዳን ሕግ ሰንበትም በማያከብሩት ላይ መርገምና ፍርድ የሚያመጣም ትእዛዝ ነው።
ኦሪት ዘጸአት 31:12-17 እግዚአብሔርም ሙሴን እንዲህ ሲል ተናገረው። ለእስራኤል ልጆች እንዲህ ብለህ ንገራቸው። እኔ የምቀድሳችሁ እግዚአብሔር እንደ ሆንሁ ታውቁ ዘንድ በእኔና በእናንተ ዘንድ ለልጅ ልጃችሁ ምልክት ነውና ሰንበቶቼን ፈጽሞ ጠብቁ። ስለዚህ ለእናንተ ቅዱስ ነውና ሰንበትን ጠብቁ የሚያረክሰውም ሰው ሁሉ ፈጽሞ ይገደል፥ ሥራንም በእርሱ የሠራ ሰው ሁሉ ከሕዝቡ መካከል ተለይቶ ይጥፋ። ስድስት ቀን ሥራን ሥራ ሰባተኛው ቀን ግን ለእግዚአብሔር የተቀደሰ የዕረፍት ሰንበት ነው በሰንበት ቀን የሚሠራ ሁሉ ፈጽሞ ይገደል። የእስራኤልም ልጆች ለልጅ ልጃቸው ለዘላለም ቃል ኪዳን በሰንበት ያርፉ ዘንድ ሰንበትን ይጠብቁ። እግዚአብሔር ሰማይንና ምድርን በስድስት ቀን ስለ ፈጠረ፥ በሰባተኛውም ቀን ከሥራው ስላረፈና ስለ ተነፈሰ፥ በእኔና በእስራኤል ልጆች ዘንድ የዘላለም ምልክት ነው።
ብዙ ጊዜ ሰንበት ተብሎ በልማድ የሚታወቀው ሥራ የማይሠራበትንና የአምልኮ ፕሮግራሞች የሚካሄዱበትን ቀን ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ ግን ሰንበት የሚባለው በእስራኤልና በእግዚአብሔር ብቻ የተገባን ቃል ኪዳን ነው። በዚያ ቀን "የአምልኮ ፕሮግራም የማይካፈል ይሙት" ሳይሆን ትእዛዙ የሚለው "በሰንበት ቀን የሚሠራ ሁሉ ፈጽሞ ይገደል" የሚል ፍርድና ቅጣት ያለው ነው። በብሉይ ኪዳንም ይሁን በአሁኑ ዘመን እስራኤላውያን ሰንበትን የሚጠብቁት ቅዳሜ ነው፡፡
2/ የመጀመሪያው ቀን
ክርስቲያኖች የአይሁድ ሰንበትን ይጠብቁ ዘንድ አልታዘዙም። በእርግጥ እስራኤላዊ ሆነው ወደ ጌታ እምነት የሚመጡ ሰንበትን መጠበቅ ይችላሉ አልተከለከሉም። ነገር ግን ሰንበት ለክርስቲያኖች የተሰጠ ትእዛዝ አይደለም። እስራኤላዊ ባልሆኑ አህዛብ ክርስቲያኖችም ዘንድ በአዲስ ኪዳን ሰንበት ሲጠበቅ ይሁን ሰንበትን እንዲጠብቁ ሲታዘዙ አናነብብም። ይህ ብቻ አይደለም፤ በመጽሐፍ ቅዱስ ክርስቲያኖች ይጠብቁትና ያከብሩት ዘንድ የተሰጠ ምንም ዓይነት ቀን ወይም በዓል የለም። ክርስትና የቀኖችና የበዓላቶች አክብሮ ሳይሆን በመንፈስ ቅዱስ የሆነ ሕይወት ነውና።
ወደ ቆላስይስ ሰዎች 2:16-17 እንግዲህ በመብል ወይም በመጠጥ ወይም ስለ በዓል ወይም ስለ ወር መባቻ ወይም ስለ ሰንበት ማንም አይፍረድባችሁ። እነዚህ ሊመጡ ያሉት ነገሮች ጥላ ናቸውና፥ አካሉ ግን የክርስቶስ ነው።
በአዲስ ኪዳን ክርስቲያኖች በዚያን ዘመን የሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን በሆነው እሁድ እሁድ ይሰበሰቡና ጌታን እያመለኩ የጌታን እራት ይካፈሉ እንደነበር ተጽፎአል፦
የሐዋርያት ሥራ 20፥7 ከሳምንቱም በመጀመሪያ ቀን እንጀራ ለመቁረስ ተሰብስበን ሳለን፥ ጳውሎስ በነገው ሊሄድ ስላሰበ ከእነርሱ ጋር ይነጋገር ነበር፥ እስከ መንፈቀ ሌሊትም ነገሩን አስረዘመ።
ይህ የሳምንቱ መጀመሪያ የሆነው እሁድ ቀን ጌታ ኢየሱስ ከሙታን የተነሳበትም ቀን ሰለ ነበር አንዳንዴም የጌታ ቀን ተብሎ ይጠራል፦
የሉቃስ ወንጌል 24:1-5 ነገር ግን ከሳምንቱ በመጀመሪያው ቀን ያዘጋጁትን ሽቱ ይዘው ከእነርሱም ጋር አንዳንዶቹ ወደ መቃብሩ እጅግ ማልደው መጡ። ድንጋዩንም ከመቃብሩ ተንከባሎ አገኙት፥ ገብተውም የጌታን የኢየሱስን ሥጋ አላገኙም። እነርሱም በዚህ ሲያመነቱ፥ እነሆ፥ ሁለት ሰዎች የሚያንጸባርቅ ልብስ ለብሰው ወደ እነርሱ ቀረቡ፤ ፈርተውም ፊታቸውን ወደ ምድር አቀርቅረው ሳሉ፥ እንዲህ አሉአቸው። ሕያውን ከሙታን መካከል ስለ ምን ትፈልጋላችሁ? ተነሥቶአል እንጂ በዚህ የለም።
የዮሐንስ ራእይ 1፥10 በጌታ ቀን በመንፈስ ነበርሁ፥ በኋላዬም የመለከትን ድምፅ የሚመስል ትላቅ ድምፅ ሰማሁ፥
አዲስ ኪዳን የሚሰጠው ፍንጭ ክርስቲያኖች ጌታ ኢየሱስ በተነሳበት ቀን እሁድ እግዚአብሔርን እንደሚያመልኩና የጌታን እራት እየቆረሱ ሕብረት እንደሚያደርጉ ያመለክታል። ይሄንን ሲያደርጉ ግን ሰንበትን እያከበሩ አይደለም፡፡ ሰራተኞቻቸውንና ከብቶቻቸውን ወዘተ ቀኑን ሙሉ ከድካማቸው እያሳረፉና ሰው ቢተላለፈው ፍርድ ያለበትን በሕግ የተደነገገውን ሰንበትን እያከበሩ አይደለም። በአዲስ ኪዳን የቀንና የምግብ እርኩስና ቅዱስ የለም! የምግብና የበዓላት ትእዛዛት ሁሉ በሕግ ውስጥ ካለ የሥርዓት ሸክምና ለጽድቅ የሚደረግ ልፋት ሊያሳርፈንና ወደ እረፍቱ ሊያስገባን የመጣው የክርስቶስ ጥላዎችና ምሳሌዎች ብቻ ናቸው። የክርስቶስ የሆኑትስ እግዚአብሔር ከሥራው እንዳረፈ እነርሱም ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብና እርሱን ለማግኘት ከሚደረግ የሥርዓት ጥረትና ድካም እርሱን አግኝተው አርፈዋል። ወደ እግዚአብሔር ሰንበትም ገብተዋል።
ወደ ዕብራውያን 4:9-10 እንግዲያስ የሰንበት ዕረፍት ለእግዚአብሔር ሕዝብ ቀርቶላቸዋል። ወደ ዕረፍቱ የገባ፥ እግዚአብሔር ከሥራው እንዳረፈ፥ እርሱ ደግሞ ከሥራው አርፎአልና።
ስለዚህ ክርስቲያኖች ምንም እንኳን ታሪካዊ አመጣጡ ለብዙ የታሪክ ተመራማሪዎችም እንኳን ግልጽ ባልሆነ እሁድ እሁድ የመሰብሰብና እግዚአብሔርን የማምለክ ልምድ ቢኖራቸውም፤ ይሄን ግን እንደ ሰንበት መውሰድ ወይም ይባስ ብሎ ሰንበት ከቅዳሜ ወደ እሁድ እንደተቀየረ ማሰብ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት የለውም። እሁድ የክርስቲያኖች ሰንበት አይደለም። የብሉይ ኪዳኑን ሰንበትን የመጠበቅ ትእዛዝ ለአዲስ ኪዳን አማኞች አልተሰጠም። ማንም ግን ሰንበትን ማክበር ቢፈልግ፤ ሰንበት ሕግ ነውና ሕጉ ደግሞ ያለ መርገም አልመጣምና በሰንበት ምንም አይነት ሥራ ቢሠራ ራሱን ከሕግና ከእርግማን በታች እያደረገ ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ከሕግና ከእርግማን በታች ሳንሆን ከጸጋ በታች ሆነን በነጻነት እንድንኖር ከሕግ እርግማን ሊያመጣን መጣ እንጂ እንደገና ለሥርዓትና ለበዓላት ባርነት አልጠራንም።
ወደ ገላትያ ሰዎች 3፦11-13  ከሕግ ሥራ የሆኑት ሁሉ በእርግማን በታች ናቸውና፤ በሕግ መጽሐፍ በተጻፉት ሁሉ ጸንቶ የማይኖር የማያደርግም ሁሉ የተረገመ ነው ተብሎ ተጽፎአልና።ጻድቅ በእምነት ይኖራል ተብሎአልና ማንም በእግዚአብሔር ፊት በሕግ እንዳይጸድቅ ግልጥ ነው። ሕግም ከእምነት አይደለም ነገር ግን፤ የሚያደርገው ይኖርበታል ተብሎአል። በእንጨት የሚሰቀል ሁሉ የተረገመ ነው ተብሎ ተጽፎአልና ክርስቶስ ስለ እኛ እርግማን ሆኖ ከሕግ እርግማን ዋጀን፤
3/ ማጠቃለያ፣
የአይሁድ ሰንበት በእግዚአብሔር በራሱ ከፍጥረት ሥራው በማረፍ ለአይሁዳውያን የተሰጠ የተለየ ቀን ነው። በኋለኛው አዲስ ዘመን ደግሞ ዓለሙን ሁሉ በልጁ ደም ካዳነ በኋላ የመጀመሪያውን ቀን ወይም የጌታ ቀን የተባለውን ዕለት በአይሁዳውያን ሰንበት መልኩ በማረፍ፤ እናንተም ዕረፉ በማለት ሕግን አልሰጠም። ስለዚህም የክርስቲያን ሰንበት የሚባል ቀን የለም። ትንሣዔውን፤ ዕርገቱን፤ ቅዱሳን በጌታ ቀን ሲጸልዩ መታየታቸው በራሱ የዕረፍት ቀን የመሆንን ሕግ ሳይሆን የሚያመለክተው መንፈሳዊ ተግባራትን በማድረግ፤ ቃሉን በማሰብና በመጸለይ ብናሳልፍ መልካም እንዲሆንልን የሚያመለክት ነው። ለጸሎት፤ ለቅዳሴ፣ ለጾምና ጸሎት መፋጠን የተለየ ድንጋጌ መሰጠቱን አያመለክትም። ቅጠል በመበጠስ፤ ከአንድ ምዕራፍ በላይ መንገድ በመሄድ ወይም ሥራ በመስራታችን ለቀኑ ከተሰጠ ድንጋጌና የውግዘት እርግማን ለመጠበቅ ተብሎ አይደለም። እንደአይሁድ ሰንበት የሚያከብሩ ሰዎች  አልፈው ተርፈው፤ የእመቤታችንን 33 በዓላተ ቀኖቿን እንደእሁድ ሰንበት ያላከበረ ፈጽሞ የተወገዘ ይሁን በማለት ብዙ ሰንበታት ፈጥረውልን ይገኛሉ። /መቅድመ ተአምር/ ከዚያም  ባለፈ ሰንበተ ክርስቲያን ተብላ በሰዎች የተሰየመችው ይህች ቀን በሰው አምሳል ከመጥራት ተጀምሮ መልሷን እስከመፈለግም ተደርሷል።«ሰዓሊ ለነ ሰንበተ ክርስቲያን ቅድስት፣ለውሉደ ሰብእ መድኃኒት፣ ወእስከ ለዓለም ሰፋኒት» ትርጉም--ለሰው ልጆች መድኃኒትና እስከዘለዓለም ገዢ የሆንሽ፣ ቅድስት የክርስቲያን ሰንበት ሆይ ለምኝልን ማለት ነው። ሰንበት የተባለው ክርስቶስ ራሱ ነው የሚሉ ደካማዎች ቢኖሩም ክርስቶስን « ለምኝልን» ሊሉ ቢመኙ እንዴትና ከማን? በሚል ጥያቄ ማጣደፋችን አይቀርም። ይልቁንም ይህ የክርስቲያን ሰንበት እንዳለ ከሚያስብ አእምሮ የመነጨ ትምህርት ነው። አንዲቱን ቀን በሰው አንደበት እያናገሩ፤ ከሷ ምላሽ መጠበቅ ክርስቲያናዊ ትምህርት አይደለም።
ብዙ አይሁዶች ከይሁዲነት ወደክርስትና ሲመለሱ ቀዳሚት ሰንበትን በነበራቸው ልምድ ዓይነት የክርስቲያን ሰንበት አድርገው ያከብሩ ነበር። የቀዳሚት ሰንበትን የማክበር ባህል በሀገራችን እስካሁን ድረስ በብዙ ቦታዎች አልተቀየረም። ቀዳሚት ሰንበት የአይሁድ በዓል እንጂ የክርስቲያኖች እንዳልሆነ በ363 ዓ/ም የላኦዲቂያ ጉባዔ አንቀጽ 29 ላይ ተደንግጎ ነበር።  የክርስቶስ ሞትና ትንሣዔ የተለየች ቀንን ለመባረክና የእረፍት ቀን ለማድረግ ሳይሆን ክርስቲያኖች ከነበረን የሕግ ሸክም ሊያሳርፈን መሆኑን ልንረዳ ይገባል። እሁድን በጸሎት፤ በምሥጋናና በቅዳሴ ብናከብር ለክርስቲያን የተሰጠ ልዩ ቀንና ሰንበት ስለሆነ አይደለም። ምክንያቱም በእግዚአብሔር ቀናት ውስጥ ርጉምና ቅዱስ የሚባል የለም።
Share this article :

+ የተሰጡ አስተያየቶች + 3 የተሰጡ አስተያየቶች

Anonymous
May 31, 2013 at 5:41 AM

በእርግጥ ቀዳሚት ሰንበትን ወደእሁድ ሰንበት ተቀይሯል የሚል ሕግ የለም። ይሁን እንጂ እኛ ቀኑን ሳይሆን የምናከብረው ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በትንሣዔው፤በእርገቱ ያደረገልንን በማሰብና ሐዋርያትም በመጀመሪያው ቀን እየተሰበሰቡ ይጸልዩ የነበረውን በማስታወስ ስለሆነ እሁድን የእረፍት ቀናችን አድርገን ብንጠቀም ምን ችግር አለው?

Anonymous
June 5, 2013 at 8:56 PM

...በኢትዮጵያውያን ዘንድ፡ ፯ቱ የሳምንቱ ቀኖች፡ የእግዚአብሔር፡ የሥነ ፍጥረት ሥራው፡ በተራና በቅደም ተከተል የተካሄደባቸውንና በቅዱሳት መጻሕፍት የተመዘገቡትን የዕለታት ስም እንደያዙ፡ የአዳምና ሔዋን ቋንቋ በሆነው፡ በግእዝ፡ “አሐዱ“፡ “አንድ“፡ ወይም፡ “መጀመሪያ ቀን” ለማለት፡ “እሑድ“፥ ቀጥሎ፡ “ሁለት“፥ ወይም፡ “ሁለተኛ ቀን” ለማለት፡ “ማግሰኞ“፡ ቀጥሎ፡ “አራት“፥ ወይም፡ “የሰንበት መግቢያ” ፥ ወይም፡ “የሳምንቱ ጊዜ፡ የሚጠልቅበት ቀን” ለማለት፡ “ስድስተኛው ቀን“፡ “ዓርብ“፥ በሰንበት ጌታ፡ በኢያሱስ ክርስቶስ ትንሣኤ፡ “ወደዘለዓለማዊነት” ከመለወጧ በፊት፡ ቀድሞ የነበረችበትን ሁኔታ ለማስታወስ፡ “ሰባተኛዪቱን የሰንበት ቀን“፡ “ቅዳሜ” ብለው ይጠርዋቸዋል።

ምዕራባውያን ግን፡ ለእነዚሁ የሳምንት ቀኖች፡ የሰጧቸውን የአረማውያን ጣዖታት አማልክቶቻቸውን ስም እንመልከት!

Sunday: Sun’s day (ሳንዴይ) ማለት የፀሓይ ቀን፥

Monday: Moon’s day (ማንዴይ) የጨረቃ ቀን፥

Tuesday: Tui’s day (ቱዩስዴይ)፡ ማለት፡ የጦርነቱ አምላክ፡ የቲዩ ቀን፥

Wednesday: Woden’s day (ዌድንስዴይ)፡ ማለት፡ የታላቁ አምላክ የውድን ቀን፥

Thursday: Thor’s day (ተርስዴይ)፡ ማለት፡ የነጎድጓዱ አምላክ፡ የቶር ቀን፥

Friday: Frigg’s day (ፍራይዴይ)፡ ማለት የታላቁ አምላክ፡ የዎድን ሚስት፡ የፍሪግስ ቀን፥

Saturday: Saturn’s day (ሳተርዴይ)፡ ማለት፡ የሰማዩ ኮከብ፡ የሳተርን ቀን።

በኢትዮጵያውያን ዘንድ፡ ፴ ዕለታት፡ ፩ ወር ሲኾኑ፥ ፲፪ ወራት እና ፭ ዕለታት ተሩብ ደግሞ፡ ፩ ዓመት ይኾናሉ። ፭ቱ ዕለታት ተሩብ፡ “ጳጉሜ” ይባላሉ። “ጳጉሜ“፡ የቃል ለቃል ትርጉሙ፡ “ተውሳክ“፡ “ጭማሪ“፥ “ተረፍ“፡ “ትርፍ” ማለት ነው። ፲፪ቱ የምዕራባውያን ወሮች ግን፡ ፳፰፡ ዕለታትን፥ በየአራት ዓመቱም፡ ፳፱ ዕለታትን ከያዘውና (February – ፌብሩአሪ) ከሚባለው፡ ከአንደኛው ወር በቀር፡ እኩሌቶቹ፡ በ፴፥ የቀሩትም፡ በ፴፩ ዕለታት ተመድበው፡ ይህን በመሰለ የተዘበራረቀ መልክ ይቆጠራሉ።

በኢትዮጵያውያን በኩል፡ ከመስከረም እስከ ነሓሴ ድረስ ያሉት፡ ፲፪ቱ ወሮቻቸውና ጳጉሜ፡ እያንዳንዳቸው የሚጠሩበት ስም፡ ከእግዚአብሔር ከተሰጣቸው፡ የተፈጥሮ ጸጋቸው ጋር የተያያዘው ገጽታቸውን የሚያሳይ ትርጉም ያለው ሲኾን፡ በኢትዮጵያውያን የወራት አመዳደብ መሠረት፡ ከ September (ሴፕቴምበር) መስከረም እስከ እስከ August (ኦገሥት) ነሓሴ ድረስ ያሉት የምዕራባውያኑ ወሮቻቸው ግን እንደሳምንቱ ቀኖቻቸው ኹሉ፡ የተሠየሙት፡ በጣዖቶቻቸውና እንደአማልክት ይሰግዱላቸው በነበሩት ገዢዎቻቸው ስም ኾኖ ይገኛል።

ይኽውም፡ መስከረምን ከኢትዮጵያውያን፡ Augustን (ኦገሥትን) ነሓሴን ደግሞ ከምዕራባውያን፡ ለምሳሌ ያህል ወስደን ብንመለከታቸው “መስከረም“፡ በኢትዮጵያኛ፡ “ከረመ” ወይም፡ “ክረምትን አሳለፈ” ከሚለው ግሥ ወጥቶ፡ “ክረምቱ የሚያበቃበት፡ ማለትም፡ የዝናሙ ጠል አብቅቶ፡ የፀሓይ ብርሃን የሚፈነጥቅበት፡ የዓባይና የሌሎቹ ወንዞች ሙላት መጉደል የሚጀምርበትና ፍጥረቱ ኹሉ፡ ከተሸሸገበት በዓቱ እየወጣ፡ እርስ በርሱ የሚገናኝበት፡ አዲሱ ዓመት፡ የሚገባበት ማለት ነው። “መስከረም ጠባ” የሚባለውም ለዚህ ነው። በምዕራባውያን ዘንድ ግን፡ August (ኦገሥት)፡ ስለወሩ ኹኔታ፡ ምንም ትርጉም የሌለው ኾኖ፡ እንደጣዖት ይመለክ ለነበረው፡ ለአረማዊው ርእሰ ነገሥት (Emperor): ለአውግሥጦስ ቄሣር፡ በመታሰቢያነት የተሰጠ ወር መኾኑን ብቻ ያስረዳል።

የኢትዮጵያውያን ዓመት የሚጀምረው፡ በ“መስከረም“፡ የሚያበቃውም፡ በ“ጳጉሜ” ሲኾን፡ የምዕራባውያ ኑ ግን፡ በእነርሱ January (ጃንዋሪ)፡ ማለትም፡ በ“ጥር” ይጀምርና፡ በDecember (ዲሴምበር)፡ ማለትም በ“ታኀሣሥ” ይጨርሳል። ስሙን በመታሰቢያነት፡ January (ጃንዋሪ) ብለው፡ ለዓመቱ የመጀመሪያ ወር የሰጡለት፡ Janus(ጃኑስ)፡ ለሮማውያን፡ ታላቁ ጣዖታቸው እንደነበረ፡ ቀደም ብሎ ተመልክቷል።

Anonymous
June 5, 2013 at 9:14 PM

... ኖህ እንደቅድመ አያቱ ሄኖክ በትውልዱ ዘመን ከቤተሰቦቹ ጋር እግዚአብሔርን የሚፈራ ጻድቅና ፍጹም ሰው ነበረ።

ኖህም ከሚስቱና ከልጆቹ ከልጆቹም ሚስቶች በምድር ለዘር እንዲተርፉ ከሰበሰባቸው አራዊትና እንስሳ አእዋፋትና አሞራዎች ጋር በመሆን ከጥፋት ውሃ የእግዚአብሔር ትእዛዝ ከመፈጸሙ የተነሣ በመርከቢቱ ውስጥ ገብቶ እንዲሁ ሌሎቹንም አስጠግቶ አድኖአል።

አዳም ከኤዶም ገነት ስለወረደ ንስሐ በመግባቱ እግዚአብሔር የተስፋውን ዘር ከሴት ልጁ ተወልዶ እንደገና የተነጠቀውን የእግዚአብሔርን ልጅነት እንደሚመልስለት ቃል ኪዳን አድርጎለት ከነበረችው ቀን እስከ ጥፋት ውኃ ድረስ ሁለት ሺህ ሁለት መቶ አምሳ ዓመተ ፍዳ ነበረ። ውኃው ከጎደለና ከደረቀ በኋላ ምድር ፀጥ ብላ በለመለመ ዛፍና በአትክልት ቅጠል በሳርም ተሸፍና ነበር። እንደዚሁ ከአሥራ ሁለቱ ወራቶች መካከል በመጀመሪያው ውር በመስከረም ምድሪቱ በአበባ ተሸፍና ነበር።

እንደዚህም ሆነ፡ ኖህና ቤተሰቦቹ መርከቢቱ በአራቱ መንኮራኩር መካከል በአንደኛው /አራራት/ በአሉባር ተራራ በአረፈችበት በመጀመሪው ወር በመስከረም ከወሩም በመጀመሪያው ቀን እርግቢቱ ለኖህ ለግላጋ ቀንበጥ የሆነ የወይራ ቅጠል እንደሰጠችው ሁሉ እንዲሁ መካከለኛው ልጁ ካም የአደይ አበባና የጽጌረዳ አበባ አምጥቶ እንቁ-ዮጳሺ (እንቁጣጣሽ) ብሎ ሰጣቸው። እንደጠራ እንቁ ሁኑ ሲል ነው። በሌላ በኩል ደግሞ እግዚአብሔር ከጥፋት ውኃ እንድንድንና እንድናመልጥ መርከቢቱን እንድንሰራ በማድረጉና ለዘር እንድንተርፍ በማስቀረቱ መርከቢቱን በዚህች ቀን ምድር እንድትነካ በማድረጉ የእግዚአብሔርን ስምና ቸርነት ከትውልድ ወደ ትውልድ የምናስተላልፍበት ቀን ነው።

ስለዚህ ለአዲሱ ዘመን ቀኑም ለወሮች መጀመሪያ ለሆነው ወር ለመስከረም የመጀመሪያው ቀን ይሆናል፡ ወሩም የወሮች መጀመሪያ ይሆናል ሲል ካም ለቤተሰቦቹ እንቁጣጣሽ አላቸው። እነርሱም በየአመቱ የአጣህ አሉት።ኖህም መርከቢቱ ምድር የነካችበትን መስከረም አንድ ቀንን ለወሩ የመጀመሪያው ቀን ለዓመቱ ወራቶች የመጀመሪያው ወር እንዲሆን ለልጅ ልጅ ከልጅም ወደ ልጅ እንዲተላለፍ አስቀመጠው።(ታሪክ የተገኘው፡ ክቡር መሪራስ አማን በላይ፡ ተርጉመው ካቀረቡልንና “መጽሐፍ ዣንሸዋ“ የሚል ስያሜ ከተሰጠው ድንቅ መረጃ ጽሑፍ ነው።)ኖህ የክህነቱ ስም ናህኤል የተባለው ልጆቹን አል፦ እግዚአብሔር የምናደርገውን ያሳየን ዘንድ ምሕረቱና ቸርነቱ ለዘለዓለም ከኛ ጋር መሆኑን እናውቅ ዘንድ ቃሉን ስምተን ትዕዛዛቱን እንፈጽም ዘንድ ሁለት ሰባት በሰው ልጅ በደል ምክንያት በጥፋት ውኃ የነገለውን የዛፍ ግንድና የደረቀውን እንጨት ሁሉ ሰብስቡ ከምርቱም፡ በዚያም አቃጥለን ለእግዚአብሔር የሚቃጠልና ንጹህ የሆነ የእህል መስዋእት እናቀርባለን አላቸው።

ልጆቹም የልጆቹም ሚስቶች ደከመን ሳይሉ ለሁለት ሰባት ተራራ ያክል አድርገው ግንዱን አመሳቅለው እንጨቱንም በበላዩ ከመሩት፡ አባታቸው የአላቸውን ሁሉ አደረጉ።
ናሆም ለእግዚአብሔር ዳግመኛ ከንጹህ እንስሳና ከንጹህ እህል ፍሬ መስዋእትን በአሉባር ተራራ ላይ በሰራው መሠዊያ ላይ ደመራውን አቃጥሎ አቀረበ።

እግዚአብሔር ናህኤል የተባለው ኖህ የአቀረበውን መስዋእትና መአዛ የአለውን ሽታ ተመለከተና ተቀበለው። እንደዚህም አለው፦ አንተ ከጠፋው ትውልድ ተለይተህ በፊቴ ጽድቅ ሁነህ በመገኘትህ እንደ ሄኖክም አካሄድህን ከእግዚአብሔር ጋር ስለአደረክ ከጥፋት ውኃ ልትድን ችለሃል፡ አሁንም እልሃለሁ፦ ከእኔ ከፈጠረህ ሌላ አምላክ ላልፈጠረህ እንዳታመልክ እንዳታምንም የልጅ ልጆችህም እንዲሁ ያደርጋሉ።

እኔም እነሆ ቃል ኪዳኔን ከአንተ በኋላ ከሚመጣው ከዘርህ ጋር አቆማለሁ፡ ከእናንተ ጋር ላሉትም የሕይወት ነፍስ ላላቸው ሁሉ በምድር ለሆኑ ሁሉ ይሆናል።

በእኔና በእናንተ መካከል ከእናንተ ጋር ደማዊ ነፍስና ልባዊ ነፍስ ሕያው ነፍስ በአለው መካከል ሁሉ ለዘለዓለም የማደርገው የቃል ኪዳን ምልክትና ሰንደቅ አላማ የሚሆን ይህ ነው።

ቀስቴን በደመና አድርጌአለሁ፡ የቃልኪዳኑም መታሰቢያ ምልክት በእኔና በምድር መካከል ይሆናል። በምድር ላይ ደመናን በጋረድሁና ዝናብ በአወረድሁ ጊዜ ቀስቲቱ በደመናውና በብርሃኑ መካከል ትታያለች፡ በእኔና በእናንተ የአለው የመታሰቢያውን ቃል ኪዳን አስባለሁ።

ሥጋ ያለውን ሁሉ ያጠፋ ዘንድ ዳግመኛ የጥፋት ውኃ አይሆንም፡ ቀስቲቱ በደመናና በፀሐይ ብርሃን መካከል እንደሆነች ሁሉ እንዲሁ በእኔና በምድር ላይ በሚኖረው ሥጋ በለበሰው ደማዊ ነፍስና ልባዊ ነፍስ መካከል የአቆምኩትን የዘለዓለም ቃል ኪዳን ለማሰብ አያታለሁ፡ የቃል ኪዳኔ መታሰቢያ የሰንደቅ ዓላማ ምልክት ይህ ነው አለው።

ኖህም ከእግዚአብሔር መልአክ ከሱርያኤል የሰማውንና የተማረውን የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ቃል ኪዳኑን ሁሉ ልጆቹና የልጆቹ ልጆች ሁሉ እንዲጠብቁትና እንዲፈጽሙት አስተማራቸው።ኖህ ለልጆቹና ለልጆቹ ልጆች ለተከታዩ ትውልድ ከትውልድ ወደ ትውልድ እንዲተላለፍና መታሰቢያ ይሆናቸው ዘንድ በዓላትን አዘጋጀላቸው።

ኖህ መርከብ ለመስራት ግንድን መጥረብ የጀመረበት መርከቢቱ በአሉባር ተራራ ላይ የአረፈችበትን እግዚአብሔር ከኖህ ጋር ቃል ኪዳን የአደረገበትን የመጀመሪያውን ወር መስከረም ከወሩም የመጀመሪያውን ቀንና የአሥራተኛው ቀን የመታሰቢያ የደስታ ቀን እንዲሆን አዟል።
ኖህና ልጆቹ ከመርከቢቱ የወጡበትና አብረውት የነበሩትን እንስሳዎችና አራዊቶች ሌሎችንም ብዙ ተባዙ ምድርን ሙሉዋት ብሎ ባርኮ የአሰናበታቸው የህዳር መባቻን በየዓመቱ መታሰቢያ በዓል እንዲሆንና እንዲከበር ሲል ሥርዓት አድርጎ ሠርቶላቸዋል።
ኖህና ልጆቹ የልጆቹ ሚስቶች ለዘር እንዲቀሩ አብሮ ከሰበሰባቸው ፍጥረታት ጋር ሁሉ ከጥፋት ውኃ ይድኑ ዘንድ ወደ መርከቢቱ የገቡበት ሚያዝያን ወር ከወሩም ሁለተኛውን ቀን መታሰቢያ በዓል እንዲሆን በሥርዓት እንዲከበር አዟል። ይህም ወር በአቢብ ወር እስራኤሎች ከግብፅ የወጡበት ቀን ስለሆነ የፋሲካ በዓል ይደረግበታል። እነዚህም መታሰቢያዎች ክርስቶስ ከሙታን ተለይቶ ከመቃብር ይነሣ ዘንድና ዓለምን ያድን ዘንድ ስለ አለው ምስጢሩን በምሳሌ አስቀደመው፡ ይህም የትንሳኤ በዓል ነው።

Post a Comment

አስተያየቶች

 
Support : | |
Copyright © 2011. ደጀ ብርሃን dejebirhan - All Rights Reserved

Proudly powered by Blogger